Η Γραμματική της Κριτικής: ένα KnowHow session @ Heaven Audio.

Πώς έχει εξελιχθεί η τέχνη του review; Πώς ακούμε, πώς γράφουμε, πώς καταλήγουμε σε συμπεράσματα και πώς πρέπει να αναγιγνώσκονται τα κείμενα που παράγονται; Ποιά εργαλεία έχουμε στην διάθεσή μας και πώς αυτά μπορούν συνδυαστούν, ώστε να βελτιώσουμε το αποτέλεσμα μιας δοκιμής, Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που απασχόλησαν το KnowHow session που διοργανώθηκε από το Heaven Audio.

Το session περιελάμβανε δύο άξονες. Ο πρώτος αφορούσε στη θεωρία της κριτικής και βασίστηκε σε μια παρουσίαση μερικών από τις πιο σημαντικές πλευρές της διαδικασίας. Στον μικρό χώρο του Heaven, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να δουν μια σειρά από διαφάνειες με πολλές από τις πληροφορίες που πρέπει κατέχει όποιος καταπιάνεται με την κριτική μιας συσκευής, είτε ως αναγνώστης ο ίδιος, είτε ως κριτικός.
Ο δεύτερος άξονας ήταν ένα εντατικό (και μεγάλο σε διάρκεια) listening session. Αυτό πραγματοποιήθηκε στον μεγάλο χώρο του Heaven και περιέλαβε μουσικά κομμάτια τα οποία ακούγονται σπάνια σε χώρους επίδειξης και εκθέσεις. Ο στόχος ήταν να γίνει σαφές ότι σε μια κριτική ακρόαση μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε είδος μουσικής, αρκεί τα βασικά, μετρήσιμα, χαρακτηριστικά κάθε κομματιού να είναι, εκ των προτέρων, γνωστά.

Το σύστημα, το οποίο έστησε ο Γιάννης Μιχαηλός (Heaven Audio) για την ακρόαση, βασιζόταν στο KEF Blade One Meta, το κορυφαίο μοντέλο της σειράς Blade, με την δωδέκατη, γενιά της μονάδας Uni-Q και την τεχνολογία απορρόφησης της οπίσθιας ακτινοβολίας, MAT, το οποίο οδηγήθηκε από τον ολοκληρωμένο ενισχυτή Noble N51 της MBL. Πηγή ήταν το EOS streamer της Ideon, σε συνδυασμό με τον DAC ΙΩΝ της ελληνικής εταιρίας. Τα καλώδια του συστήματος ήταν τα Valhalla 2 της Nordost.

Κατά την διάρκεια των ακροάσεων, ο Σταματάκος αναφέρθηκε στις δυνατότητες του κάθε κομματιού να αναδείξει συγκεκριμένες πλευρές και αξίες του συστήματος και οι ακροατές είχαν πρόσβαση στις σχετικές μετρήσεις, στις οποίες περιλαμβάνονταν οι κορυφές στάθμης και loudness, οι μακρο-μεταβολές των μεγεθών αυτών κατά την διάρκεια ολόκληρου του κομματιού, το φασματικό του περιεχόμενο, διάγραμμα του soundstage, κλπ. Εξηγήθηκαν επίσης οι βασικές τεχνικές για να είναι μια ακρόαση σωστή, όπως η σταθερότητα της απολαβής του συστήματος μεταξύ των κομματιών και η σταθερότητα της στάθμης μεταξύ διαφορετικών ακροάσεων καθώς και το πώς μπορεί να γίνει normalization κορυφής ή loudness με εργαλεία free/open source. Το track list ήταν, το ίδιο, loudness normalized, με βάση την προδιαγραφή ITU-R BS.1770.

Η θεωρητική πλευρά του session κινήθηκε γύρω από την ιδέα της κριτικής όπως αυτή ορίζεται ως πράξη αλλά και ως παραγωγική διαδικασία που καταλήγει σε κάποιο κείμενο.
Παρουσιάστηκαν τα συστατικά μιας κριτικής και η δομή της, αναλύθηκε η αρχή της συνέπειας και τα συστατικά της, τα οποία, αν υπάρχουν, εξασφαλίζουν την χρησιμότητά της, καθώς επίσης και το πώς ένα κείμενο κριτικής μπορεί να αξιολογηθεί από ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (LLM) εφαρμόζοντας τεχνικές QTA (Qualitative Text Analysis), ώστε να υπάρχει μια αντικειμενική εικόνα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την βελτίωση των τεχνικών συγγραφής.

Ένα από τα σημεία της κριτικής διαδικασίας, στο οποίο δόθηκε έμφαση κατά την παρουσίαση, ήταν οι μετασχηματισμοί που πραγματοποιούνται, ενίοτε άρρητοι, ώστε από το αρχικό, ηχητικό ερέθισμα να φτάσει κάποιος σε ένα γραπτό κείμενο.
Η παρουσίαση στον μικρό χώρο του Heaven περιέλαβε, επίσης, αναφορές στην άποψη περί της ανάγκης για “ειδικό” τρόπο γραψίματος για το διαδίκτυο, εξηγώντας την απαίτηση να διατηρηθεί το δικαίωμα του προσωπικού στυλ στον κριτικό, την ανάγκη αποφυγής τεχνασμάτων clickbait καθώς και στα προβλήματα του πραγματολογικού λαϊκισμού και της εντροπίας.
Όσοι παρακολούθησαν την παρουσίαση, τέλος, είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για την ανάγκη να εξασφαλίζονται ελεγχόμενες συνθήκες ακρόασης (με αναφορά στις σχετικές συστάσεις από διεθνείς οργανισμούς) και σε εργαλεία free/open source που διευκολύνουν την πραγματοποίηση τυποποιημένων δοκιμών ABC/HR και ABX.

To session έκλεισε με την πρώτη παρουσίαση σε κοινό ενός project που τρέχουμε στο avmentor εδώ και λίγα χρόνια, την δημιουργία μουσικών σημάτων, εστιασμένων στην υποκειμενική κριτική μιας συσκευής σε μια προσπάθεια να δοθεί στον κριτικό ο έλεγχος του μουσικού υλικού. Τα κομμάτια που ακούστηκαν (A Full Modulated Life, The Rolling Base και Three Ladies and the Noise Gen) είναι συνθέσεις που έχουν γίνει με τεχνικές generative music και modular synthesis. Το γεγονός ότι οι ακροατές δεν δυσανασχέτησαν (έχοντας ήδη ακούσει καμιά εικοσαριά τρακ) εκλαμβάνεται ως... θετικό για την πορεία του project. Θα επανέλθουμε.
Το πρωινό έκλεισε (αργά το μεσημέρι) με συζήτηση και καφέδες, ως είθισται!